Główna
Grzyby jadalne pod względem swego składu chemicznego zbliżone są częściowo do produktów mięsnych, częściowo zaś do warzyw i owoców. Podobnie jak i warzywa nie stanowią one wysokokalorycznego pożywienia. W ich składzie chemicznym zwraca uwagę duża zawartość wody (w świeżych grzybach przeciętnie około 90%).
Pod względem zawartości wody i węglowodanów grzyby zbliżone są do warzyw, pod względem zaś ilości białka do mięsa. Trzeba jednak zaznaczyć, że białko grzybów jest niepełnowartościowe i stanowi tylko dwie trzecie wszystkich związków azotowych grzybów. Pozostała część to tzw. grzybnik, związek nie trawiony przez organizm człowieka, a ponadto utrudniający trawienie innych składników. Z tego względu grzyby mają opinię ciężko strawnych.
Zawartość węglowodanów w suchej masie grzybów wynosi około 40% czyli nieco mniej niż w innych produktach roślinnych. Węglowodany grzybów mają jednak dużą wartość odżywczą.
Składniki mineralne stanowią około 8% suchej masy grzybów. Są to pewne ilości fosforu, potasu, magnezu, wapnia i żelaza oraz inne pierwiastki w śladowych ilościach. Zawartość składników mineralnych w grzybach zależy w dużym stopniu od gleby, w której one rosną.
Grzyby na ogół bogate są w witaminy, choć każdy gatunek wykazuje pod tym względem inne właściwości. Pewne witaminy występują w grzybach obficie, dotyczy to witamin z grupy B (B1? B2, PP), inne zaś w bardzo małej ilości lub nawet wcale. Największą zawartość witaminy C mają borowiki, pieczarki i kurki. W tych samych gatunkach grzybów występuje witamina A. Witaminę D wykryto w wielu grzybach, np. w kurkach, borowikach, gąskach i smardzach.
Największą zaletą grzybów są ich walory aromatyczne i smakowe. Wzmagają się one w grzybach suszonych. Charakterystyczny smak i zapach grzybów suszonych sprawia, że są one niezastąpionym dodatkiem do wielu potraw. Wartości smakowe grzybów zależą oczywiście od oceny indywidualnej, wskutek czego możemy napotkać zdania sprzeczne. Niemniej, niektóre gatunki grzybów od dawna już mają opinię wyjątkowo smacznych^ w związku z czym są cenionymi i poszukiwanymi produktami runa Teśnego.
Przyswajalność potraw grzybowych w pewnym stopniu zależna jest od sposobu ich przyrządzenia, częściowo również od dodatku różnych przypraw. Ogólnie można stwierdzić, że im bardziej rozdrobnione i staranniej przyrządzone są grzyby, tym łatwiej organizm ludzki je trawi. Jest to ogólna rada dla wszystkich gotujących potrawy z grzybów.
Świeżych grzybów nie można przetrzymywać, konieczne jest natychmiastowe ich przerabianie. Grzyby stare, robaczywe i nad-psute są szkodliwe dla zdrowia, dlatego należy je usunąć. Jadalne grzyby zepsute są równie szkodliwe jak grzyby trujące.
Grzyby przygotowuje się w następujący sposób: odcina się kapelusze, skrobie trzony i odcina ich dolną część, następnie płucze się kilka razy. Grzybów świeżych nie należy długo moczyć, aby nie nasiąkały wodą. Grzyby suszone natomiast, po przebraniu i umyciu, zalewa się zimną wodą, aby napęczniały, przez co prędzej się gotują.
Na potrawy lepiej przeznaczać jest jeden gatunek grzybów, gdyż dopiero wtedy można należycie ocenić ich smak. W przyrządzaniu grzybów stosuje się wszystkie znane procesy termiczne, a więc gotowanie, smażenie, duszenie i pieczenie. Do każdego z wymienionych procesów termicznych obróbka wstępna grzybów jest podobna.
W lasach występuje kilkadziesiąt gatunków i odmian grzybów jadalnych. Do bardziej popularnych w Polsce należą: borowiki, kurki, pieczarki, rydze, maślaki, opieńki miodowe, gąski, koźlarze i inne. Okres grzybobrania przypada przede wszystkim na sierpień, wrzesień
i październik, do najwcześniejszych grzybów (połowa kwietnia) należy m.in. smardz i piestrzenica, do najpóźniejszych (aż do pierwszych przymrozków) sarna i opieńka.
Grzyby jadalne stosuje się w żywieniu jako potrawę samodzielną albo jako dodatek lub przyprawę do potraw.